Skip to content Skip to navigation

Ana Sayfa

Beyin-Zihin

Yeni bir şey öğrenirken bilgileri hiç zorlanmadan özümseyen insanlara imreniriz. Bu insanlar bilgisayardan bellek çubuğuna veri aktarır gibi bilgileri alır, beyinlerinde güvenli bir yerde saklar ve istedikleri zaman noktasına virgülüne kadar hatırlar. Sizse kimi zaman yarım yamalak öğrendiğiniz bir konu üzerine iki çift laf edebilmek için bildiklerinizi hatırlamaya çalışır, hatırlayamadığınızda da aslında o konuda pek bir şey öğrenmediğinizi anlarsınız.

Beyin-Zihin

Önemli bir sınav ya da sunum öncesinde, önemli bir haber beklerken ya da kaygı verici bir durum içindeyken karnımızda oluşan rahatsızlık hissine hepimiz aşinayızdır. Önemli sorunlara yol açan şeyleri “karın ağrısı” diye niteleriz. Öte yandan stresli durumlar pek çoğumuzda yeme isteği de uyandırır. Peki duygu durumumuzla sindirim sistemimiz arasındaki bu sıkı ilişkinin kaynağı ne?

Çevre-Enerji

Antarktika’daki buz katmanlarının derinleri milyonlarca yıllık iklim değişikliği sürecinin bilgilerini muhafaza ediyor. Araştırmacılarsa bu değerli bilgilerin saklı oldukları yerden bulunup çıkarılması gerektiğini düşünüyor. Buzulların uzak geçmişte yaşanan iklim değişiklikleri hakkında değerli bilgiler taşıdığı bilim insanlarınca biliniyor.

Sağlık

Psikiyatrik bozukluklar, dünyada görülen tüm hastalıkların % 22,8’ini oluşturuyor. Bu oranın altında yatan nedenin 1990’lardan bu yana önemli ölçüde artan depresyon olduğu düşünülüyor. Dünya Sağlık Örgütü’ne göre dünyada 300 milyondan fazla kişi depresyondan etkileniyor. Buna paralel olarak da dünya çapında antidepresan kullanımı hızla artıyor.

Uzay-Fizik

Genel görelilik kuramı tarafından varlıkları tahmin edilen karadelikleri diğer gök cisimlerinden ayıran en önemli özellik etraflarında bir olay ufku oluşmasıdır. Klasik kurama göre bir kez olay ufkunu geçip karadeliğe düşen kütleliya da kütlesiz herhangi bir cisim bir daha karadeliğin çekiminden kurtulup dışarıya çıkamaz. Dolayısıyla bir karadelik kendi ışığı ile doğrudan gözlemlenemez.

Uzay-Fizik

İki yüzün üzerinde araştırmacının yer aldığı uluslararası bir araştırma grubu, ilk kez bir karadeliği doğrudan görüntülemeyi başardı.  Karadelik, Dünya’ya yaklaşık 55 milyon ışık yılı uzaklıktaki Messier 87 ya da kısaca M87 olarak adlandırılan bir gökadanın merkezinde yer alıyor. 

Merak Ettiklerimiz

İnsanlı uzay araçlarına ait hız rekoru Apollo 10’un. Apollo 10 uzay aracı 26 Mayıs 1969’da Dünya’ya dönüşü sırasında atmosfere girerken saatte 39.897 km hıza ulaştı (Apollo 10’un kendi uçuş kayıtlarındaki hızı 39.937 km/sa idi).

Merak Ettiklerimiz

Özellikle yaz aylarında yazılı ve görsel medyada sıkça karşılaştığımız yağ yakma ile birlikte anılan kilo verme olgusu hakkında hâlâ hatalı yorumlar var. Nitekim 2014 yılında BMJ’de yayımlanan bir araştırmada aile he-kimlerine, diyetisyenlere ve spor eğitmenlerine sorulan “Sizce verilen kilolar nereye gider?” sorusuna verilen ya-nıtlar bu tespiti doğruluyor.

Türkiye Doğası

Karasal bitkiler karayosunları, eğreltiler, açık tohumlular (örneğin çam) ve kapalı tohumlular olarak dört gruba ayrılır. Eğreltiler de kibrit otları, atkuyrukları ve eğreltiler olarak üçe ayrılır. Atkuyrukları, yaşayan fosiller olarak da bilinir. 

Çoklu Ortam

Bilgi Paketleri

Yerküre, Dünya gezegenidir ve genelde yapısı ile ilgili konularda kullanılır. Yerbilim (jeoloji) çalışmaları ile yapısı anlaşılmaya çalışılan Yerküre’ye ait bilgilerin çoğu, sismik dalgaların incelenmesi sayesinde elde ediliyor.

Özel Görelilik Kuramı ya da İzafiyet teorisi, Albert Einstein tarafından 1905'te Annalen der Physik dergisinde, "Hareketli cisimlerin elektrodinamiği üzerine" adlı 2. makalesinde açıklanan ve ardından 5. makalesi "Bir cismin atıllığı enerji içeriği ile bağlantılı olabilir mi?" başlıklı makaleyle pekiştirilen fizik kuramıdır.

Pek çok kişi klonlama kavramını ilk kez klonlanmış koyun Dolly’nin dünyaya gelmesi ile duydu. Moleküler genetik teknikleri kullanılarak bir canlının ya da hücrenin genetik olarak kopyasının oluşturulmasını amaçlayan klonlamanın üreme ve tedavi amaçlı kullanımına yönelik bilimsel araştırmalar hızla devam ediyor.

Evren hakkında bilmediğimiz belki milyonlarca, hatta daha fazla şey var. Milyarlarca yıldan beri, sınırlarını tamamen öğrenemediğimiz, hatta belki de hiçbir zaman öğrenemeyeceğimiz bu sonsuz düzlemde sürekli bir evrim yaşanıyor

________________________________Bölümlerimiz_______________________________

Tübitak Bilim ve Teknik Dergisinin düzenlediği Bilim Söyleşileri'nin fotoğraf galerine buradan ulaşabilirsiniz.

Tübitak Bilim ve Teknik Dergisiyle beraber verilen Yeni Ufuklara kitapçıklarına bu bölümden ulaşabilirsiniz.

Bilim ve Teknik Dergisinin Satranç köşesi satranç oyununu öğrenmek ya da geliştirmek isteyenler için her ayrıntıya özenle yer vermiş.

Yavuz EROL tarafından Tübitak Bilim ve Teknik Dergisi altında “Kendimiz Yapalım” kategorisinde yayımlanan çeşitli elektronik projeler.